Schaatslegende Erben Wennemars haalde het nieuws met een opvallende medische onthulling: hij werd geopereerd aan zijn hart vanwege een zogenaamd gaatje in het hart. Voor veel mensen riep dit direct vragen op. Wat houdt zo’n gaatje precies in? Is het gevaarlijk? En hoe gaat zo’n operatie in zijn werk? De zoektermen rondom de erben wennemars hart operatie gaatje schieten omhoog, en dat is begrijpelijk. In dit artikel leggen we medisch uit wat er aan de hand kan zijn bij een gaatje in het hart, en waarom dit soms pas op volwassen leeftijd wordt ontdekt en behandeld.

Wat is een gaatje in het hart?

Een gaatje in het hart klinkt alarmerend, maar het is een aandoening die veel vaker voorkomt dan de meeste mensen denken. De medische term die in dit verband vaak wordt gebruikt is PFO, een afkorting voor Patent Foramen Ovale. Voor de geboorte heeft elk ongeboren kind een opening tussen de twee bovenste hartkamers (de boezems). Dit is normaal en zelfs noodzakelijk, omdat de longen van een foetus nog niet in werking zijn en het bloed via een andere route moet circuleren. Vlak na de geboorte, wanneer de baby zijn eerste adem neemt, sluit deze opening bij de meeste mensen vanzelf. Bij ongeveer één op de vier mensen blijft deze opening echter bestaan. Dat noemen we een PFO.

Er bestaat ook een verwante aandoening genaamd ASD, oftewel een Atrium Septum Defect. Dit is een groter gat in het tussenschot tussen de boezems en wordt vaak eerder ontdekt, soms al in de kindertijd. Een PFO is doorgaans kleiner en veroorzaakt bij de meeste mensen geen klachten. Toch kan het in bepaalde situaties problemen geven, zoals wanneer er kleine bloedstolsels via de opening van de rechter- naar de linkerboezem gaan en zo in de grote bloedsomloop terechtkomen. Dit kan in zeldzame gevallen leiden tot een TIA (een voorbijgaande beroerte) of een herseninfarct.

Wanneer wordt een PFO ontdekt?

Het bijzondere aan een PFO is dat de meeste mensen er jarenlang geen weet van hebben. De opening is klein en veroorzaakt vaak geen hoorbaar hartgeruis of merkbare klachten. Toch wordt een PFO soms pas ontdekt nadat iemand een TIA of beroerte heeft gehad zonder duidelijke andere oorzaak. Artsen noemen dit een cryptogene beroerte, wat betekent dat de oorzaak niet direct te achterhalen is. In die gevallen wordt verder onderzoek gedaan, waaronder een echocardiografie (hartecho) of een zogenaamde transesofageale echo, waarbij een sonde via de slokdarm beelden maakt van het hart. Soms wordt ook een bubbeltjestest gedaan: er worden kleine luchtbelletjes in het bloed gespoten om te zien of ze via een opening van de ene naar de andere boezem bewegen.

Bij topsporters zoals Erben Wennemars kan een aandoening als deze extra aandacht vragen, omdat de hartbelasting bij intensieve inspanning groter is. Of dit precies het geval is geweest bij Wennemars is niet publiekelijk bevestigd door medici, maar het nieuws heeft veel mensen bewust gemaakt van het bestaan van dit soort hartafwijkingen. Vergelijkbare verhalen zijn ook te lezen in de Showbiz-wereld, waar bekende Nederlanders hun medische ervaringen soms openlijk delen.

Hoe wordt een gaatje in het hart behandeld?

Niet iedereen met een PFO hoeft behandeld te worden. Bij mensen zonder klachten of voorgeschiedenis van beroerte wordt vaak afgewacht en gekozen voor bloedverdunners als preventieve maatregel. Wanneer behandeling wél nodig is, bijvoorbeeld na een cryptogene beroerte of bij aanhoudende klachten, zijn er minimaal invasieve technieken beschikbaar. De meest voorkomende methode is een katheterinterventie, waarbij via een slagader in de lies een klein parapluutje of klepje wordt geplaatst dat de opening afsluit. Dit is geen open hartchirurgie: de patiënt hoeft vaak niet onder volledige narcose en kan relatief snel herstellen. Na de ingreep groeit weefsel over het hulpmiddel heen, zodat het gat definitief gesloten wordt.

In meer complexe gevallen, zoals bij een groter ASD, kan soms toch een operatieve ingreep noodzakelijk zijn. Artsen wegen altijd de risico’s en voordelen af op basis van de individuele situatie van de patiënt. Voor de juiste diagnose en behandeladviezen is het raadzaam altijd een huisarts of cardioloog te raadplegen. Aan dit artikel kunnen geen medische rechten worden ontleend.

Ervaringen van bekende Nederlanders met hartproblemen

Erben Wennemars is zeker niet de enige bekende Nederlander die te maken heeft gekregen met een hartaandoening. Ook in de muziekwereld zijn er voorbeelden, zoals beschreven in het artikel over Ben Kramer hartklachten: wat is er precies aan de hand met de zanger?. Het openlijk delen van zulke ervaringen door bekende figuren heeft een belangrijk bijeffect: het vergroot de bewustwording rondom hartaandoeningen in de bredere samenleving en moedigt mensen aan om klachten serieus te nemen en te laten onderzoeken.

Veelgestelde vragen

Is een gaatje in het hart (PFO) gevaarlijk?

Bij de meeste mensen veroorzaakt een PFO geen klachten en is het niet gevaarlijk. In zeldzame gevallen kan het bijdragen aan een TIA of herseninfarct, met name als er kleine bloedstolsels via de opening in de bloedbaan terechtkomen. Een cardioloog kan beoordelen of behandeling nodig is.

Hoe weet je of je een gaatje in het hart hebt?

Een PFO geeft vaak geen merkbare klachten en wordt soms pas ontdekt na een TIA of beroerte. Diagnose gebeurt via beeldvormend onderzoek zoals een hartecho of een bubbeltjestest. Raadpleeg je huisarts als je klachten ervaart of meer wilt weten.

Kan een gaatje in het hart worden gesloten zonder open hartchirurgie?

Ja, in de meeste gevallen kan een PFO worden gesloten via een katheterinterventie, waarbij via de lies een klein sluitapparaatje wordt geplaatst. Dit is een minimaal invasieve ingreep met een relatief korte hersteltijd. Je cardioloog bespreekt welke behandeling het meest geschikt is voor jouw situatie.

Of je nu het nieuws rondom de erben wennemars hart operatie gaatje hebt gevolgd of gewoon meer wilde begrijpen over hoe het hart werkt: hopelijk heeft dit artikel je op een heldere manier laten zien wat een PFO inhoudt, hoe het wordt ontdekt en wat de behandelmogelijkheden zijn. Heb je zelf vragen over je hart of heb je klachten die je zorgen baren? Neem dan altijd contact op met je huisarts voor persoonlijk advies.