Darmkanker geeft in het begin vaak weinig klachten, en als er wel klachten zijn, lijken ze op onschuldige darmproblemen. Wie darmkanker symptomen vroeg herkennen wil, let daarom op veranderingen die langer dan een paar weken aanhouden: bloed bij de ontlasting, een blijvend veranderd stoelgangpatroon, aanhoudende buikpijn of onverklaard gewichtsverlies. Bij zulke signalen bel je je huisarts, ook als de klacht niet erg hevig is.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen diagnose of persoonlijk medisch advies. Aan de inhoud van onze blogs kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. Alleen een arts kan beoordelen wat jouw klachten betekenen.

Tien vroege signalen van darmkanker

Geen van deze signalen bewijst darmkanker. Ze komen allemaal ook voor bij veel voorkomende, goedaardige aandoeningen. Het gaat om de combinatie, de duur en het verschil met wat voor jou normaal is.

1. Bloed bij de ontlasting: helderrood bloed op het toiletpapier of in de pot, of donkere, teerachtige ontlasting.
2. Veranderd stoelgangpatroon: weken achter elkaar diarree of juist verstopping, terwijl dat eerder niet zo was.
3. Dunnere ontlasting: aanhoudend smalle, potloodachtige ontlasting kan wijzen op een vernauwing in de darm.
4. Aanhoudende buikpijn of krampen: pijn die niet overgaat of steeds terugkomt, zonder duidelijke oorzaak.
5. Opgeblazen gevoel: een gespannen buik die niet verbetert na aanpassing van je eten.
6. Gevoel dat je darm niet leeg is: je moet naar het toilet, maar na afloop blijft het gevoel van onvolledige lediging.
7. Onverklaard gewichtsverlies: afvallen zonder dat je je eetpatroon of beweging hebt aangepast.
8. Vermoeidheid: een aanhoudende, ongewone moeheid, soms door langzaam bloedverlies en bloedarmoede.
9. Bleekheid of kortademigheid: mogelijke tekenen van bloedarmoede door onzichtbaar bloedverlies via de darm.
10. Verminderde eetlust: snel een vol gevoel of weinig zin in eten, terwijl daar geen reden voor is.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Een eenmalige darmklacht na een zware maaltijd of een reis is meestal geen reden tot zorg. Maak wel een afspraak als een klacht langer dan drie weken aanhoudt, als je bloed bij de ontlasting ziet, of als je zonder reden afvalt. Dit is een praktische vuistregel en geen medische norm uit onze bronnen: de huisarts bepaalt of verder onderzoek nodig is.

Bereid het gesprek voor door een paar dagen bij te houden wat je opmerkt: hoe vaak je naar het toilet gaat, hoe de ontlasting eruitziet, wanneer de pijn komt en of er bloed bij zit. Zo kan de arts gerichter doorvragen. Noem ook of darmkanker in je familie voorkomt, want dat speelt mee in de afweging.

Darmkanker screening en bevolkingsonderzoek: hoe werkt het?

Het bevolkingsonderzoek darmkanker is bedoeld voor mensen zonder klachten. Het werkt met een FIT-test: een ontlastingstest die zoekt naar onzichtbaar bloed, een mogelijke aanwijzing voor poliepen of een tumor. Omdat de test op bloed reageert dat je met het blote oog niet ziet, kan hij afwijkingen opsporen voordat je er last van hebt.

Heb je al klachten, dan is de screening niet het juiste kanaal. Een negatieve screeningstest sluit klachten niet uit, en klachten horen altijd bij de huisarts. Meer over het gebruik van de test lees je in ons artikel over de FIT ontlastingstest thuis.

Welke vervolgonderzoeken bestaan er?

Als de huisarts of de uitslag van een test reden geeft tot nader onderzoek, volgt meestal een vervolgonderzoek. Docvadis behandelt drie vormen van darmkankeronderzoek: colonoscopie, FIT-test en CT-colonografie. Ze verschillen in wat ze laten zien en hoe belastend ze zijn.

• Colonoscopie: een arts bekijkt de binnenkant van de dikke darm met een flexibele slang met camera. Het voordeel is dat poliepen vaak meteen kunnen worden verwijderd of bemonsterd. De nadelen zijn de voorbereiding met darmspoeling en de ingreep zelf.
• FIT-test: een thuistest op bloed in de ontlasting. Hij is eenvoudig, maar toont geen beeld van de darm en kan alleen bloed aanwijzen.
• CT-colonografie: een scan van de dikke darm zonder slang. Wordt er iets gezien, dan volgt vaak alsnog een colonoscopie.

Overweeg je een darmonderzoek buiten de reguliere zorg, bijvoorbeeld op eigen initiatief, dan helpt ons artikel over preventief darmonderzoek aanvragen je op weg. Over de praktijk van een onderzoek over de grens lees je meer bij coloscopie in Duitsland.

Kan een bloedtest darmkanker aantonen?

Veel mensen zoeken op een bloedtest voor darmkanker, omdat dat laagdrempelig voelt. Bloedonderzoek kan wel aanwijzingen geven, bijvoorbeeld bloedarmoede door sluipend bloedverlies, maar het stelt geen diagnose. Tumormarkers zijn stoffen die bij kanker kunnen verhoogd zijn, maar ze zijn ook verhoogd bij andere aandoeningen en kunnen bij een beginnende tumor normaal zijn. Een normale waarde is dus geen vrijbrief.

Wil je weten welke waarden relevant zijn en wat ze wel en niet zeggen, lees dan ons artikel over tumormarker bloedtesten. Zie bloedonderzoek als aanvulling op, niet als vervanging van, onderzoek van de darm zelf.

Veelgestelde vragen

Hoe kwam je erachter dat je darmkanker had?

Dat verschilt per persoon. Sommige mensen merken bloed bij de ontlasting of een langdurig veranderd stoelgangpatroon, anderen ontdekken het via een screeningstest of door onverklaarde vermoeidheid en bloedarmoede. Omdat het beeld zo wisselt, is het belangrijk om aanhoudende klachten altijd te laten beoordelen.

Kun je darmkanker zelf testen?

Je kunt thuis een FIT-test doen die bloed in de ontlasting opspoort, maar dat is geen diagnose. Een uitslag geeft alleen een aanwijzing, en een normale uitslag sluit klachten niet uit. Voor een beoordeling van klachten ga je naar de huisarts.

Wat zijn de eerste verschijnselen van darmkanker?

Vaak zijn dat bloed bij de ontlasting, een veranderd stoelgangpatroon, aanhoudende buikpijn, onverklaard gewichtsverlies of vermoeidheid. Veel mensen merken in het begin niets. Houden klachten langer dan een paar weken aan, neem dan contact op met je huisarts.