Een calciumscore van het hart (CAC-scan) is een CT-scan die de hoeveelheid verkalking in je kransslagaders meet. Het levert één getal op dat zegt hoeveel verkalkte plaque er al zit, niet of een bestaande vernauping je klachten veroorzaakt.
Voor je een hartscan met calciumscore overweegt, is het goed te weten wat dit getal wel en niet kan zeggen. De scan is een aanvulling op ander hartonderzoek en geen vervanging ervan. Docvadis is geen zorgverlener: dit artikel geeft algemene informatie en geen persoonlijk medisch advies, en voor je eigen situatie ga je te rade bij een arts.
Wat meet een calciumscore van het hart?
De scan maakt een laagdosis CT-opname van het hart, zonder contrastmiddel. Verkalkte plaque in de wand van de kransslagaders neemt veel röntgenstraling op en licht daardoor helder op in het beeld. Software telt de verkalkte gebieden op, gewogen naar oppervlakte en dichtheid, tot één totaalscore (de Agatston-score).
Daar zit meteen de beperking. Een CAC-scan toont alleen verkalkte plaque. Zachte, nog niet verkalkte plaque, die bij jongere mensen vaker voorkomt en soms gevoeliger is voor scheuren, ziet hij niet. Een score van nul betekent dus een lage kans op hartproblemen in de komende jaren, maar geen garantie dat er niets zit.
Calciumscore uitleg: wat betekenen de cijfers?
De score wordt in de praktijk grofweg in categorieën ingedeeld. Welke grenzen een radioloog of cardioloog hanteert en hoe hij die weegt, hangt af van je leeftijd, geslacht en overige risicofactoren. Interpreteer een losse uitslag dus niet zelf aan de hand van een tabel.
- Nul: geen aantoonbare verkalking. Het risico op korte termijn is laag, al blijft het risico niet nul.
- Laag tot matig: er is verkalking aanwezig. Dit zegt iets over de aanwezige plaquelast, niet over hoe vernauwd een bloedvat is.
- Hoog: uitgebreide verkalking. Dit is aanleiding voor overleg met een arts over vervolgonderzoek en risicobeperking.
De waarde zit in de combinatie. Leeftijd en geslacht horen daarom altijd bij de duiding.
Wat zegt de calciumscore?
| Score | Wat het zegt |
|---|---|
| Nul | Geen aantoonbare verkalking; laag risico op korte termijn, geen garantie |
| Laag tot matig | Verkalking aanwezig; zegt iets over plaquelast, niet over vernauping |
| Hoog | Uitgebreide verkalking; bespreek vervolgonderzoek en risicobeperking met een arts |
Wanneer is een CAC-scan zinvol?
Het meest zinvol is de scan bij mensen zonder klachten bij wie het risico onduidelijk is: de uitslag van een standaard risicoberekening (leeftijd, bloeddruk, cholesterol, roken, diabetes) valt in het grijze gebied, bijvoorbeeld bij een erfelijke belasting zoals een vader met een hartinfarct op jonge leeftijd. Dan kan de score de afweging verschuiven, bijvoorbeeld bij de vraag of cholesterolverlagende medicatie nodig is.
Minder zinvol is de scan als je klachten hebt zoals pijn op de borst bij inspanning. Dan is de vraag niet hoeveel plaque er zit, maar of een bloedvat de doorbloeding beperkt, en daarvoor zijn andere onderzoeken geschikter. Ook bij een zeer laag of juist een al duidelijk hoog risico verandert de uitslag zelden iets aan het beleid.
Voor een breder overzicht van de opties lees je ons artikel over preventief hartonderzoek: ECG, hartscan en inspanningstest. Speelt de leeftijd een rol, bekijk dan ook het onderwerp total body scan vanaf 40 jaar.
Calciumscore versus MRI van het hart
Een CAC-scan en een hart-MRI beantwoorden verschillende vragen. De calciumscore kwantificeert verkalking en is bedoeld voor risicoschatting bij mensen zonder klachten. Een MRI van het hart beoordeelt vooral de hartspier, de pompfunctie en eventuele littekens, en wordt ingezet bij klachten of een vermoeden van hartafwijkingen.
Ook de belasting verschilt. De CT voor een calciumscore gebruikt röntgenstraling in een lage dosis, een MRI gebruikt geen straling. Wil je weten wanneer de MRI wordt aangevraagd, lees dan hoe een cardiale MRI werkt en wat het apparaat meet.
CAC-scan of hart-MRI
| CAC-scan (CT) | Hart-MRI | |
|---|---|---|
| Wat het meet | Verkalkte plaque in de kransslagaders | Hartspier, pompfunctie en littekens |
| Typisch gebruik | Risicoschatting zonder klachten | Bij klachten of vermoeden van hartafwijking |
| Straling | Lage dosis röntgenstraling | Geen straling |
Hoe vraag je een hartscan aan?
Via Docvadis zelf kun je geen onderzoek laten uitvoeren. Op de pagina waar kan ik een onderzoek aanvragen verwijzen we door naar een externe, gespecialiseerde partij waar de aanvraag start. Docvadis aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het gebruik van de informatie op de website of uit onderzoeken die door externe partijen worden uitgevoerd.
Bespreek de uitslag altijd met een arts. Een score zonder context kan onnodige onrust geven of juist valse gerustheid, en alleen een arts kan hem naast je andere gegevens leggen, zoals bloeddruk, cholesterol en familiegeschiedenis. Aan de inhoud van onze blogs kunnen geen rechten worden ontleend.
Veelgestelde vragen
Is een calciumscore van nul een vrijbrief?
Nee. Nul betekent dat er geen verkalkte plaque is gevonden, maar zachte plaque blijft buiten beeld. Een gezonde leefstijl en reguliere controle van bloeddruk en cholesterol blijven verstandig.
Is een hartscan met calciumscore pijnlijk?
Nee. Je ligt kort stil op de scantafel en houdt even je adem in. Er is geen contrastmiddel nodig, dus ook geen infuus.
Kan ik mijn calciumscore verlagen?
Bestaande verkalking verdwijnt in de praktijk niet. Een gezonde leefstijl en eventueel medicatie na overleg met je arts kunnen wel de toename van plaque en het risico op klachten beperken.