Een DEXA-scan (vaak getypt als dexa, soms ook als “idxa”) meet je botdichtheid en lichaamssamenstelling met een lage dosis röntgenstraling, en is dus geen onderdeel van elke total bodyscan. Wie zoekt op een idxa total bodyscan komt twee dingen door elkaar tegen: de DEXA-scan, die een beperkt aantal waarden meet, en de total body scan met MRI of CT, die organen en weefsel in beeld brengt. Welke je nodig hebt, hangt af van de vraag die je wilt beantwoorden.
Wat meet een DEXA-scan bij een total bodyscan?
DEXA staat voor dual-energy X-ray absorptiometry. Het apparaat zendt röntgenstraling uit op twee verschillende energieniveaus. Bot, spierweefsel en vet absorberen die niveaus elk anders, en uit dat verschil berekent de software de botmineraaldichtheid en de verdeling van vet en vetvrije massa.
Het resultaat is dus een kwantitatieve meting: een T-score of Z-score voor je botten en percentages voor lichaamsvet, per lichaamsdeel uitgesplitst. Wat je niet krijgt is een beeld van je lever, longen, hersenen of bloedvaten. Een DEXA-scan kan daarom geen tumor, aneurysma of leververvetting opsporen.
Verschil tussen een bodyscan en een MRI-scan
Bij een MRI bodyscan worden magneetvelden en radiogolven gebruikt, zonder ioniserende straling. Je krijgt doorsneden van organen en weefsel, waarop een radioloog afwijkingen kan beoordelen. Bij een CT-scan gebeurt dat met röntgenstraling en soms met contrastmiddel, wat vooral bij longen en kransslagaders nuttig is.
Een DEXA-scan beantwoordt een andere vraag: hoeveel botmassa en vet heb je, en hoe verhoudt dat zich tot referentiewaarden? Een volledige bodyscan zoekt naar structurele afwijkingen, een DEXA-scan kwantificeert samenstelling. Meer over het type beeldvorming lees je in ons artikel over total body scan met MRI of CT.
DEXA-scan versus MRI of CT bodyscan
| DEXA-scan | MRI of CT bodyscan | |
|---|---|---|
| Wat wordt gemeten | Botdichtheid en lichaamssamenstelling (vet en vetvrije massa) | Organen en weefsel, op zoek naar afwijkingen |
| Techniek | Röntgenstraling op twee energieniveaus | MRI: magneetvelden en radiogolven; CT: röntgenstraling |
| Typisch doel | Botkwaliteit en lichaamssamenstelling volgen | Structurele afwijkingen opsporen |
Wanneer is een DEXA-scan zinvol?
De scan is vooral relevant als je vragen hebt over botkwaliteit of lichaamssamenstelling. Denk aan vrouwen rond of na de overgang, mensen met een familiegeschiedenis van botbreuken, langdurig gebruik van corticosteroïden, of sporters die hun vet- en spiermassa nauwkeurig willen volgen. Voor die vragen is een DEXA-scan gerichter dan een MRI.
Voor de vraag of een bodyscan helpt bij het vroeg opsporen van ziekten is een DEXA-scan niet het juiste instrument. Daarvoor kijk je naar MRI of CT, en dan nog blijft de afweging tussen vroege opsporing en kans op toevalsbevindingen. Die voor- en nadelen worden eerlijk afgewogen in ons artikel over total body scan als preventief medisch onderzoek.
Bodyscan kosten en aanbieders in nederland en Duitsland
Prijzen verschillen sterk per type scan, aanbieder en land, en ik noem hier geen bedragen omdat de bronnen voor dit artikel geen actuele tarieven bevatten. Een overzicht van wat een scan over de grens kost, vind je in ons artikel over bodyscan Duitsland prijzen. Vergelijk altijd wat er in de prijs zit: welke apparatuur, of een radioloog de beelden beoordeelt en of een nabespreking is inbegrepen.
Docvadis voert zelf geen onderzoeken uit. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een betrouwbare, gespecialiseerde partij waarnaar wij doorverwijzen. Hoe de aanvraag werkt, lees je op de pagina waar kan ik een onderzoek aanvragen.
Waar let je op bij een preventieve bodyscan?
Stel eerst vast welke vraag je beantwoord wilt zien. Wil je botdichtheid en vetverdeling weten, vraag dan expliciet naar een DEXA-meting. Wil je organen laten beoordelen, kies dan een MRI- of CT-scan en vraag welke lichaamsdelen daarin zitten.
- Vraag of een radioloog de beelden beoordeelt en of je een schriftelijk verslag krijgt.
- Vraag wat er gebeurt bij een afwijkende bevinding en of verwijzing naar je huisarts of specialist is geregeld.
- Controleer of er contrastmiddel of röntgenstraling bij komt kijken, en wat dat voor jou betekent.
Docvadis streeft naar een wetenschappelijk onderbouwde benadering van gezondheid en welzijn. Aan de inhoud van onze blogs kunnen dan ook geen rechten worden ontleend, en de informatie vervangt geen medisch advies. Bespreek je uitslag daarom altijd met je huisarts.
Vragen aan de aanbieder voor je boekt
- Welke scan zit erin: DEXA, MRI, CT of een combinatie?
- Beoordeelt een radioloog de beelden?
- Krijg je een schriftelijk verslag?
- Wat gebeurt er bij een afwijkende bevinding?
- Is contrastmiddel of röntgenstraling nodig?
Veelgestelde vragen
Is een DEXA-scan hetzelfde als een total bodyscan?
Nee. Een DEXA-scan meet botdichtheid en lichaamssamenstelling. Een total bodyscan met MRI of CT beeldt organen en weefsel af om afwijkingen op te sporen.
Helpt een bodyscan bij het vroeg opsporen van ziekten?
Een MRI- of CT-bodyscan kan afwijkingen zichtbaar maken, maar een DEXA-scan niet. Of vroege opsporing werkelijk voordeel oplevert, is een afweging met onder meer de kans op toevalsbevindingen. Bespreek dat vooraf met je huisarts.
Wat is het verschil tussen een bodyscan en een MRI-scan?
Een MRI is één techniek, die ook onderdeel kan zijn van een bodyscan. Een bodyscan is het bredere onderzoek waarbij meerdere lichaamsdelen in één sessie worden gescand. Lees meer in ons artikel over de MRI-scan en wat je kunt verwachten.