Fetal MRI: wanneer is een MRI tijdens de zwangerschap veilig?

Als je zwanger bent en je gynaecoloog stelt een MRI voor, is het begrijpelijk dat je je afvraagt of dat wel verstandig is. Is een MRI tijdens de zwangerschap veilig voor jou én voor je ongeboren kind? En wanneer is zo’n onderzoek eigenlijk nodig? In dit artikel lees je wanneer een zogenoemde foetale MRI wordt ingezet, hoe het onderzoek verloopt en wat je kunt verwachten.

Wat is een foetale MRI?

Een foetale MRI is een beeldvormend onderzoek waarbij magnetische velden en radiogolven worden gebruikt om gedetailleerde afbeeldingen te maken van de baby in de baarmoeder. Het verschilt wezenlijk van een echo: een MRI geeft een scherper beeld van zachte weefsels, organen en de hersenontwikkeling van de foetus. Dit maakt het onderzoek bijzonder waardevol wanneer een standaard echo onvoldoende duidelijkheid biedt, bijvoorbeeld doordat de ligging van de baby lastig is of doordat er een vermoeden bestaat van een afwijking die nadere inspectie vereist.

De radioloog beoordeelt de beelden samen met de gynaecoloog of perinatroloog. Omdat het om een specialistisch onderzoek gaat, wordt het doorgaans uitgevoerd in een academisch ziekenhuis of een gespecialiseerd centrum voor prenatale diagnostiek.

Wanneer wordt een MRI tijdens de zwangerschap aanbevolen?

Een foetale MRI wordt niet routinematig ingezet. Het is een aanvullend onderzoek dat pas wordt overwogen als er een concrete medische aanleiding is. De meest voorkomende redenen zijn:

  • Verdenking op een hersenafwijking bij de baby, zoals een probleem met de ontwikkeling van de hersenstam of hersenschors
  • Onvoldoende beeldkwaliteit bij de echo, bijvoorbeeld door overgewicht of een lastige ligging van de foetus
  • Vermoeden van afwijkingen aan de nieren, longen of andere organen
  • Follow-up na een afwijkende uitslag bij de NIPT of de 20-wekenecho
  • Beoordeling van de placenta bij verdenking op placenta accreta of een laagliggende placenta

Een foetale MRI wordt in de meeste gevallen pas uitgevoerd vanaf een zwangerschapsduur van ongeveer twintig weken. Voor die tijd zijn de organen nog te klein om goed in beeld te brengen. In de praktijk vindt het onderzoek het vaakst plaats tussen de twintigste en dertigste week van de zwangerschap.

Is MRI tijdens de zwangerschap veilig voor moeder en kind?

Dit is de vraag die de meeste aanstaande moeders bezighoudt. Op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten wordt een MRI tijdens de zwangerschap als veilig beschouwd, mits er geen gebruik wordt gemaakt van contrastmiddelen. De magnetische velden en radiogolven die bij een MRI worden gebruikt, produceren geen ioniserende straling, in tegenstelling tot röntgenonderzoek of CT-scans. Er zijn tot op heden geen aanwijzingen dat de MRI-techniek op zichzelf schadelijk is voor de ongeboren baby.

Toch gelden er voorzorgsmaatregelen. In het eerste trimester worden MRI-onderzoeken bij voorkeur vermeden, tenzij er een dringende medische reden is. Dit heeft minder te maken met bewezen schade en meer met het voorzorgsprincipe: de organen van de foetus zijn in die fase het meest kwetsbaar en de onderzoeksresultaten zijn bovendien beperkt bruikbaar door de kleine omvang van de structuren. Wil je meer lezen over de inzet van contrastmiddelen bij MRI-onderzoek en de bijbehorende overwegingen, dan vind je uitgebreide informatie in het artikel over MRI met contrastmiddel: wanneer is het nodig en wat zijn de risico’s?.

Hoe verloopt het onderzoek in de praktijk?

Een foetale MRI duurt gemiddeld tussen de dertig en zestig minuten. Je ligt tijdens het onderzoek op je rug of op je zij in de MRI-scanner. Het apparaat maakt relatief veel geluid, wat voor sommige mensen als onprettig wordt ervaren. Je krijgt in de meeste gevallen oordopjes aangeboden. Je hoeft je niet speciaal voor te bereiden, maar het is verstandig om je kleding van metalen onderdelen zoals gespen te ontdoen. Sieraden laat je thuis.

Doordat de baby beweegt, kunnen de beelden soms minder scherp zijn. Moderne MRI-apparaten beschikken over snelle opnametechnieken die bewegingsartefacten zoveel mogelijk beperken. De radioloog kan meerdere opnames maken om tot een volledig en betrouwbaar beeld te komen.

Veelgestelde vragen

Kan een MRI kwaad tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap?

In het eerste trimester wordt een MRI bij voorkeur vermeden, tenzij er een dringende medische noodzaak is. Er zijn geen bewezen schadelijke effecten, maar vanwege het voorzorgsprincipe kiezen artsen er doorgaans voor het onderzoek uit te stellen tot na de twaalfde week.

Mag ik een MRI krijgen als ik zwanger ben en claustrofobie heb?

Claustrofobie kan het onderzoek bemoeilijken. Bespreek dit vooraf met je behandelend arts of de radioloog. In sommige gevallen is een open MRI-systeem beschikbaar of kan een andere aanpak worden besproken om het onderzoek zo comfortabel mogelijk te laten verlopen.

Is een foetale MRI hetzelfde als een echo?

Nee. Een echo maakt gebruik van geluidsgolven, terwijl een MRI werkt met magnetische velden en radiogolven. Een MRI geeft een gedetailleerder beeld van zachte weefsels en organen en wordt ingezet als aanvulling op de echo, niet als vervanging.

Een MRI tijdens de zwangerschap is een waardevol hulpmiddel dat in specifieke situaties veel extra informatie kan geven over de gezondheid van je baby. Heb je vragen over prenatale diagnostiek of wil je meer weten over wat zo’n onderzoek voor jou betekent? Raadpleeg altijd je huisarts of gynaecoloog, want zij kunnen je het beste adviseren op basis van jouw persoonlijke situatie. Geen enkele informatie online, hoe betrouwbaar ook, vervangt een gesprek met een medisch professional. Op Lifestyle vind je meer artikelen over gezondheid, zwangerschap en alles wat daarmee samenhangt.