Een MRI scan is voor veel mensen een onbekend en soms ook spannend onderzoek. Toch wordt het in Nederland jaarlijks bij honderdduizenden patiënten ingezet om uiteenlopende klachten in kaart te brengen. Of je nu verwezen bent door je huisarts of specialist, of je gewoon wilt begrijpen wat zo’n scan precies inhoudt: in dit artikel lees je alles wat je moet weten over de werking, de toepassingen en wat je praktisch kunt verwachten voor, tijdens en na het onderzoek.

Wat is een MRI scan?

MRI staat voor Magnetic Resonance Imaging, wat in het Nederlands vertaald kan worden als magnetische resonantiebeeldvorming. Anders dan bij een röntgenfoto of CT-scan maakt een MRI scan geen gebruik van röntgenstraling. In plaats daarvan werkt het apparaat met een sterk magnetisch veld en radiogolven. Doordat waterstofatomen in je lichaam reageren op deze magnetische pulsen, kan een computer gedetailleerde doorsnede-afbeeldingen maken van organen, weefsels, spieren, gewrichten en bloedvaten. Het resultaat is een reeks zeer gedetailleerde beelden waarmee artsen afwijkingen kunnen herkennen die op andere scans nauwelijks zichtbaar zijn.

De machine zelf heeft de vorm van een grote, holle cilinder. Tijdens het onderzoek lig je op een beweegbare tafel die langzaam de tunnel inschuift. Het apparaat maakt hierbij een duidelijk kloppend of klopperend geluid, wat volkomen normaal is en samenhangt met de magnetische pulsen die worden gegenereerd. De scan duurt afhankelijk van het lichaamsdeel en de vraagstelling doorgaans tussen de twintig minuten en een uur.

Waarvoor wordt een MRI scan gebruikt?

Een MRI scan wordt ingezet voor een breed scala aan medische vraagstukken. Omdat het bijzonder goed weeke delen in beeld brengt, is het de voorkeursmethode voor het onderzoeken van de hersenen, het ruggenmerg, gewrichten zoals de knie of schouder, de buikorganen en het bekken. Daarnaast wordt het regelmatig gebruikt bij het opsporen of monitoren van tumoren, het beoordelen van ontstekingen, het onderzoeken van bloedvaten en het in kaart brengen van beschadigingen na een beroerte.

Wil je meer weten over een specifieke toepassing van dit onderzoek? In het artikel over de MRI scan hoofd, wat is het en wanneer heb je het nodig? lees je uitgebreid over wanneer een scan van het hoofd wordt aangevraagd en wat artsen daarbij precies zoeken. Dat is een nuttig startpunt als je klachten hebt die met de hersenen of schedel te maken hebben.

MRI scan bij neurologische klachten

Bij klachten zoals aanhoudende hoofdpijn, duizeligheid, geheugenproblemen of tintelingen in armen en benen is een MRI scan van de hersenen of het ruggenmerg vaak het eerste beeldvormende onderzoek dat wordt aangevraagd. Met een magnetische resonantiescan kunnen neurologen heel goed structurele afwijkingen, demyeliniserende aandoeningen zoals multiple sclerose, of vaatproblemen in beeld brengen. De hoge resolutie maakt het mogelijk kleine laesies te detecteren die op een CT-scan niet zichtbaar zouden zijn.

MRI scan bij gewrichts- en botklachten

Orthopeden en sportartsen gebruiken een MRI scan vaak om schade aan kraakbeen, pezen, ligamenten en menisci te beoordelen. Een knieklacht na een sportblessure, aanhoudende schouderpijn of een vermoedelijke hernia zijn veelvoorkomende redenen voor een verwijzing. Omdat de scan geen straling gebruikt, kan hij zonder bezwaar bij herhaalde metingen worden ingezet om herstel of verslechtering te volgen.

MRI scan bij buikklachten en bekkenproblematiek

De buik en het bekken worden steeds vaker met een MRI scan onderzocht. Denk aan het opsporen van aandoeningen aan de lever, alvleesklier, nieren of blaas, maar ook aan het in kaart brengen van gynaecologische klachten zoals endometriose of myomen. Omdat de scan geen gebruik maakt van ioniserende straling, is het ook voor vrouwen in de vruchtbare leeftijd een veilige keuze ten opzichte van een CT-scan.

Hoe bereid je je voor op een MRI scan?

Een goede voorbereiding maakt het onderzoek prettiger en zorgt ervoor dat de beelden zo duidelijk mogelijk zijn. Je radiologieafdeling stuurt je vooraf een vragenlijst toe. Het is belangrijk deze eerlijk en volledig in te vullen, want bepaalde metalen implantaten, pacemakers of andere elektronische hulpmiddelen kunnen interfereren met het magneetveld. Tandheelkundige implantaten en de meeste gewrichtsprotheses zijn tegenwoordig MRI-veilig, maar informeer altijd bij het ziekenhuis of de radiologieafdeling als je twijfelt.

Op de dag van het onderzoek zelf gelden vaak een aantal praktische richtlijnen. Je laat sieraden, piercings en horloges thuis of leg je ze voor de scan af. Sommige onderzoeken, zoals een MRI scan van de buik, vereisen dat je een aantal uur nuchter bent. Bij een MRI scan met contrastmiddel, waarbij je via een infuus een kleurstof toegediend krijgt om bloedvaten en bepaalde weefsels extra te markeren, wordt ook gekeken naar je nierfunctie. Bespreek altijd je medicijngebruik en eventuele allergieën van tevoren met de behandelend arts of radioloog.

Claustrofobie en angst voor de MRI scanner

De tunnel van een MRI scanner is relatief nauw, wat bij mensen met claustrofobie of angstklachten voor spanning kan zorgen. Als je weet dat dit voor jou een probleem is, geef dit dan van tevoren aan bij de verwijzend arts of de radiologieafdeling. In veel gevallen kan een kalmerend middel worden voorgeschreven. Sommige ziekenhuizen beschikken ook over een zogenaamde open MRI scanner, waarbij de tunnel aan de zijkanten open is. Dit is minder beklemmend, al zijn de beelden soms iets minder scherp dan bij een gesloten systeem met een hoger magneetveld.

Wat gebeurt er tijdens en na het onderzoek?

Wanneer je aankomt op de radiologieafdeling, word je ontvangen door een radiologisch laborant. Deze begeleidt je door het gehele onderzoek. Je krijgt een kleedruimte aangeboden om je om te kleden in een ziekenhuisjas en je legt alle metalen voorwerpen af. Vervolgens lig je zo stil mogelijk op de scantafel terwijl de laborant via een intercomsysteem contact met je houdt. Je kunt op elk moment via een alarmknopje aangeven dat je het onderzoek wilt stoppen. Het is normaal dat de machine veel lawaai maakt; je krijgt hiervoor oordopjes of koptelefoon aangeboden, soms zelfs met muziek om het geluid te overstemmen.

Na afloop van de scan worden de beelden beoordeeld door een radioloog. Die stelt een verslag op dat naar de verwijzend arts wordt gestuurd. Afhankelijk van de urgentie en de werkwijze van het ziekenhuis kan het een paar dagen duren voordat je de uitslag te horen krijgt via je behandelend arts. Je ontvangt de resultaten dus niet direct na het onderzoek. Bij spoedsituaties kan dit sneller gaan.

Risico’s en veiligheid van een MRI scan

Een MRI scan wordt over het algemeen als een veilig onderzoek beschouwd. Er worden geen röntgenstralen gebruikt, waardoor er geen risico is op stralingschade. Het sterke magneetveld en de radiogolven hebben bij de overgrote meerderheid van mensen geen schadelijke effecten. Wel zijn er specifieke contra-indicaties, zoals bepaalde types pacemakers, cochleaire implantaten of metaaldeeltjes in het oog. Zwangerschap, met name in het eerste trimester, is een reden tot extra voorzichtigheid; overleg altijd met je arts als je zwanger bent of vermoedt zwanger te zijn.

Het contrastmiddel dat soms wordt gebruikt bevat gadolinium. Dit middel wordt goed verdragen door de meeste mensen, maar kan bij een kleine groep patiënten met een ernstig verminderde nierfunctie problemen veroorzaken. Je arts weegt dit risico altijd zorgvuldig af voordat het middel wordt ingezet.

MRI scan en je algehele gezondheid

Een MRI scan maakt deel uit van een breder traject van diagnostiek en behandeling. Het is een hulpmiddel dat artsen helpt om betere beslissingen te nemen, maar het staat nooit op zichzelf. De uitslag wordt altijd gecombineerd met je klachten, je voorgeschiedenis en eventueel andere onderzoeken. Aandacht voor je gezondheid begint ook buiten het ziekenhuis, in de dagelijkse keuzes die je maakt rondom voeding, beweging en mentale balans. Inspiratie daarvoor vind je in onze Lifestyle artikelen, waar we onderwerpen behandelen die bijdragen aan een gezonder en bewuster leven.

Wil je ook meer weten over wat er specifiek tijdens een hersenscan in beeld wordt gebracht? Lees dan het uitgebreide artikel over de MRI scan hoofd: wat zien radiologen precies en wanneer is het nodig? voor een dieper inzicht in de interpretatie van de beelden.

Veelgestelde vragen

Is een MRI scan pijnlijk?

Een MRI scan is op zichzelf niet pijnlijk. Je merkt niets van het magneetveld of de radiogolven. Het kan wel ongemakkelijk zijn om lang stil te liggen, en het apparaat maakt veel geluid. Als er een contrastmiddel via een infuus wordt toegediend, kan je op de prikplek een licht branderig gevoel merken, maar dit trekt snel over.

Hoe lang duurt een MRI scan?

De duur van een MRI scan hangt af van het lichaamsdeel en de complexiteit van het onderzoek. Een eenvoudige scan van een gewricht duurt vaak twintig tot dertig minuten, terwijl een uitgebreider onderzoek van de buik of het hoofd veertig minuten tot een uur in beslag kan nemen. De totale tijd op de afdeling, inclusief incheck en voorbereiding, is meestal langer.

Wanneer krijg ik de uitslag van mijn MRI scan?

De beelden worden na het onderzoek beoordeeld door een radioloog, die een verslag opstelt voor de verwijzend arts. In de meeste gevallen duurt het een paar werkdagen voordat je via je huisarts of specialist de uitslag te horen krijgt. Bij spoedsituaties kan de turnaround sneller zijn. Je kunt de uitslag dus niet direct na het onderzoek meenemen.

Mag ik rijden na een MRI scan?

Als je geen kalmeringsmiddelen hebt gekregen, mag je na een MRI scan gewoon zelf rijden. Heb je wel een sedativum ingenomen vanwege angst of claustrofobie, dan is het noodzakelijk dat iemand anders je ophaalt en dat je de rest van de dag geen verkeer deelneemt. Overleg dit altijd vooraf met je arts.

Heb je vragen over een aankomend onderzoek of twijfel je over je klachten? Raadpleeg altijd je huisarts of behandelend specialist. Aan de informatie in dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.